Weg met de Kookboeken-mania

|B| De Boon in de Tuin
Elk jaar, zo rond oktober, verschijnen de eerste berichten van nieuwe kookboeken. Steevast zitten daar ook een aantal moestuinkookboeken tussen en daar heb ik nog wel een dingetje over. Dit wordt een cynisch stukje, maar ik beloof u, het komt allemaal goed. Dan weet u het vast.

column kookboeken mania

Code rood voor het moestuinkookboek. Een moestuinkookboek. Je bladert er een paar keer in, maakt eens een paar recepten en dat was het dan wel zo'n beetje. En als je een heel sneu leven hebt, dan laaf je jezelf aan de plaatjes van andermans keukenprestaties en droom je ervan om zelf zo'n enerverend leven in de keuken te leiden. Daarna ligt het te verjaren en te verstoffen op een of andere schap. Of hij ligt telkens op je nachtkastje als je in de keuken staat, of andersom. Enfin het boek ligt altijd ergens anders dan waar je het nodig hebt.

google trends kookboeken recepten najaar
Eind van het jaar is steevast hét moment voor Koekboeken volgens Google Trends.

De inhoud laat zich meestal van verre al uittekenen. Het begint globaal met obligate informatie over een moestuin-jaarplanning of tips over hoe en wanneer je iets moet zaaien. Logisch natuurlijk. 'Als je niks zaait, dan heb je ook niks te vreten' zou m'n opa zeggen, maar als ik een boek wil over moestuinieren, dan koop ik wel een boek over moestuinieren.

... als je niks zaait, heb je ook niks te vreten...
In de recepten weerspiegelt de heersende culinaire trends. Kennelijk schotelen we ons bezoek op zaterdagavond allemaal een glaasje vlierbloesemsiroop voor gecompleteerd door een toastje van spelt met daarop huisgemaakte zevenbladpesto of een andere exotische pesto-variant. Deze twee recepten blijken een vaste waarde in het walhalla der moestuinkookboeken. Geef mij één moestuinkookboek waar dit niet in staat. We zien inmiddels groen van de zevenbladpesto en van vlierbessen krijg je alleen maar diarree. Gelukkig voor ons allen zijn trends meestal van korte duur.

Een kookboek dat een beetje met de tijd meegaat en wat hipsters wil aanspreken, schrijft over eetbare bloemen en het wildplukken van groente en fruit. Dat laatste is zelfs verboden en niet altijd geheel zonder gevaren. Een beetje kookboek onderscheidt zich door de bijzondere, meestal zelf bedachte, creaties die het kookboek een extra touch moeten geven. Al vind ik dat we als maatschappij collectief een verdomhoekje moeten oprichten voor dit soort randstedelijke trends.

Courgettecake met lavendelglazuur, knoflookkoekjes, muntgnocci, prei met dragoncrumble of tomatencobbler. Hoe gekker, hoe beter. En nee, ik heb niks gesnoven of gerookt (hier meer daarover), deze recepten bestaan écht. Maar met moestuingroenten is het als volgt: je vreet het, of je vreet het niet. Goeie moestuingroenten heeft geen opsmuk nodig en al helemaal geen exotisch recept. En ook de powerfoodies onder ons hebben geen gelijk. Als je alles in een blender flikkert, dan maakt het ook niet meer uit wat het is of waar het vandaan komt, tenzij je een hele dure hebt. Oja, ben je een niet-foodie, dan heb ik hier nog een mooi verhaal voor je (ook voor foodies aardig om te lezen).

Het draait nu meer om de beleving dan om de recepten.
De vormgeving van deze kookboeken is eigenlijk sinds de jaren zeventig niet meer veranderd en blijft teveel hangen in de kijk-mij-eens-kekke-kleurtjes-gebruiken-stijl. In de recente kookboeken zijn de recepten steevast voorzien van fraaie, veelkleurige close-ups waarvoor de schrijfster (kennelijk schrijven overwegend communicatiemeisjes geboren na 1990 een moestuinkookboek) speciaal een cursus foodstyling heeft gevolgd en daar vind ik wat van. Laten we eerlijk zijn mensen, deze opzet kennen we nu wel zo'n beetje. Vroeger bestonden kookboeken enkel uit geschreven teksten en hier en daar een schrale pentekening als je geluk had. Het draait nu meer om de beleving dan om de eigenlijke recepten.

Kijkje in een 17e eeuwse keuken. Schilderij van David Teniers de Jongere uit 1644 (collectie Mauritshuis)

De meeste auteurs van moestuinkookboeken zijn enorm vereerd dat ze een boek mogen schrijven en dat laten ze maar wat graag weten via social media. Een jaar lang ontberingen en opofferingen (althans dat doen ze ons beloven via Instaaaaah) om uiteindelijk dat felbegeerde plekje naast al die andere kookboeken te komen liggen en vervolgens te eindigen in de €5 graaibak bij de kassa. Als je goed hebt onderhandelt, dan mag je een schamele 10% marge ontvangen. Een vetpot is anders en voor iedereen die het overweegt zou ik zeggen, bezint eer gij begint. Menig beginnend schrijver verslikt zich in het schrijven van een boek en dat terwijl je al genoeg werk hebt in je moestuin. Nee, een kookboek schrijven dat is niet echt voor mij weg gelegd.

Een beetje kookboek wordt in het najaar worden gelanceerd. Dan spendeert Nederland haar zuur verdiende centen aan van alles en nog wat, zolang er maar een papiertje om kan. Leuk zo'n kookboek onder kerstboom, maar ik zou het direct met de boom opstoken. Of nog beter, leg het op het toilet, dan heb je nog eens wat fatsoenlijks om je achterwerk mee te 'cleanen'. Dat zou in het kader van duurzaamheid wellicht nog de beste oplossing zijn, al zou het bij sommige kookboeken meer op zelfkastijding gaan lijken en dat wil ik u niet aandoen. Ik ben een pacifist, moet u weten.

Recepten verjaren niet.
Moestuinkookboeken zijn aan mij niet besteed. Ik snuffel liever op rommelmarkten en kringloopwinkels naar simpele doch voedzame recepten uit vervlogen tijden. Daar liggen de kookboeken bij bosjes opgestapeld. Ze kosten slechts een prikkie en het mooiste van alles: recepten verjaren niet!

Tot slot, mocht u mij ooit een moestuinkookboek cadeau doen, dan weet u na het lezen van deze column waar ik het voor gebruik. Nip ik ondertussen verder aan m'n glaasje vlierbloesemsiroop. Proost.

Deel dit via